پژوهشگر برجسته و بین المللی بخش تحقیقات :

ضرورت گسترش کشاورزی حفاظتی در کشور

تهران- ایرنا- پژوهشگر برجسته و بین المللی بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی گفت: همراه با نیاز بخش کشاورزی برای کمک به پایداری بیشتر، توسعه و پذیرش تکنیک‌های کشاورزی نوین همچون کشاورزی حفاظتی با نگاه پایداری بیش از پیش احساس می‌شود.

به گزارش ایرنا، کتاب «پیشرفت‌های کشاورزی حفاظتی جلد سوم: پذیرش و گسترش» به تازگی در تاریخ سه شنبه هشتم  فوریه ۲۰۲۲ برابر با ۱۹  بهمن ۱۴۰۰ در سرتاسر جهان و به زبان انگلیسی چاپ و در اختیار علاقمندان قرار گرفت. یکی از فصول این کتاب توسط یکی از پژوهشگران حوزه کشاورزی ایران به رشته اتحریر درآمده است.

محمد اسماعیل اسدی، پژوهشگر برجسته و بین المللی بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان فصل «کشاورزی حفاظتی» این کتاب را به رشته تحریر در آورده است. به همین مناسبت خبرنگار اقتصادی ایرنا گفت‌وگویی با این پژوهشگر انجام داده که در ادامه مشروح آن آمده است. اسدی در ابتدا به موضوع کشاورزی حفاظتی اشاره کرد و گفت: کشاورزی حفاظتی (CA) به عنوان یک جایگزین کلیدی و با رویکرد اکولوژیک در حال ظهور است. پایه‌های CA بر اساس استفاده از تکنیک‌های بی خاک ورزی و عدم دستکاری مکانیکی خاک با رویکرد کشت مستقیم بذر در خاک و استفاده از تناوب و نگهداری بقایای گیاهی و نباتات پوششی برای بهینه‌سازی جنبه‌های مختلف سلامت و انعطاف‌پذیری خاک و محصول است.

وی اظهارداشت: از سال 2008-09  هر ساله ۱۰ میلیون هکتار به سطوح کشت حفاظتی جهان افزوده شده است. در سال 2008-09 سطح کشت حفاظتی جهان ۵/۱۰۶ میلیون هکتار بوده است. قبل از این دوره یعنی بین سال‌های ۱۹۹۰ تا  2008-09  نرخ رشد سالیانه برابر با ۵ میلیون هکتار در سال بوده است. در سال ۱۹۹۰ سطوح کشت حفاظتی ۱۱ میلیون هکتار و در سال ۲۰۰۰ برابر با ۶۷ میلیون هکتار بوده است.

اسدی اضافه کرد: سطوح کشاورزی حفاظتی در جهان در سال 2018-19 برابر با ۲۰۵ میلیون هکتار در ۱۰۲ کشور جهان از جمله ایران بوده و این سطح معادل ۱۵ درصد اراضی زراعی جهان است.

پژوهشگر برجسته و بین المللی بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان در ادامه به پیشرفت‌های کشاورزی حفاظتی در ایران پرداخت و افزود: با افزایش نگرانی علمی در مورد محدودیت‌های کشاورزی سنتی مبتنی بر خاک‌ورزی که موجب فرسایش خاک و از دست دادن این منبع تجدیدناپذیر می‌شود، همراه با نیاز این بخش برای کمک به پایداری بیشتر، توسعه و پذیرش تکنیک‌های کشاورزی نوین با نگاه پایداری بیش از پیش احساس می‌شود.

ضرورت گسترش کشاورزی حفاظتی در کشور

اسدی به کتاب«پیشرفتهای کشاورزی حفاظتی جلد سوم: پذیرش و گسترش» پرداخت و توضیح داد: این کتاب جدید از سری سه گانه کتب کشاورزی حفاظتی یک بررسی معتبر از مجموعه‌ای از کارشناسان بین المللی در مورد پذیرش اصول CA در مناطق مختلف در سراسر جهان ارائه می دهد. جلد سوم و نهایی در این مجموعه به بررسی اثربخشی CA در زمینه‌های مختلف می‌پردازد(به عنوان مثال در شرایط خشک‌تر که حفاظت از آب مهم است یا در مناطقی با خاک ضعیف) و به انبوهی از تحقیقات و شواهد تجربی موجود در حال حاضر اشاره دارد.

وی اضافه کرد: از ویژگی‌های کلیدی این کتاب انی است که تحقیقات جاری در مورد پذیرش اصول CA در مناطق مختلف در سراسر جهان را خلاصه و ظهور کشاورزی حفاظتی (CA) را به عنوان یک جایگزین کلیدی برای کشاورزی مبتنی بر خاک ورزی برجسته می‌کند. همچنین،به بررسی چالش‌های اجرای موثر CA در زمینه‌های مختلفی مانند شرایط خشک‌تر، کیفیت پایین خاک می‌پردازد.

اسدی اضافه کرد: کتاب به زبان انگلیسی و در ۶۷۲ صفحه و با بهای ۲۲۰ دلار توسط انتشارات Burleigh Dodds Science Publishing    و با مشارکت فائو در سطح جهان در دسترس علاقمندان قرار گرفته است.

به گفته اسدی ۱۵۷ نویسنده از سرتاسر جهان شامل پروفسور «امیر کسام» ناظر و هماهنگ کننده اصلی نویسندگان کتاب در نگارش این آن مشارکت داشته‌ و در آن از پیشرفت‌های کشاورزی حفاظتی در کشورهای مختلف در پنج قاره جهان صحبت کرده‌ است.

پروفسور امیر کسام استاد مدعو در دانشگاه ریدینگ (بریتانیا) و ناظر پلتفرم جهانی برای جامعه عملی کشاورزی حفاظتی (CA-CoP) به میزبانی فائو است. وی رئیس هیئت مشاوره بین المللی کشاورزی حفاظتی آفریقا (ICAAP-Africa)، عضو فدراسیون کشاورزی حفاظتی اروپا (ECAF) و نایب رئیس انجمن کشاورزی حفاظتی بریتانیا (CA-UK) است.

در روز پنجشنبه مورخ 1401/02/08 یک نشست علمی و صمیمی با اهالی و کشاورزان شریف و زحمتکش روستای چهارده از توابع شهرستان کردکوی واقع در غرب استان گلستان با تدریس دکتر محمد اسماعیل اسدی مروج کشاورزی حفاظتی پیرامون حفظ بقایای گیاهی، حفاظت از محیط زیست و حفاظت از خاک مزرعه به عنوان منبع تجدید ناپذیر صورت گرفت و کشاورزان با مباحث کشاورزی حفاظتی و مزایای کشت بی خاکورزی آشنا شدند

.

لینک دانلود : Hamedan Lecture (28 Mehr 1400)

جهت دانلود کلیک کنید

برگزاری کارگاه آموزشی یک روزه تئوری

گزارش پیشرفت و توسعه سامانه کشاورزی حفاظتی در استان گلستان و کشور توسط پژوهشگرپیشرو گلستانی در وزارت جهاد کشاورزی
در تاریخ چهارشنبه 5 خرداد 1400 بنا به دعوت آقای دکتر جواد وفابخش معاون زراعت وزیر جهاد کشاورزی از آقای دکتر محمد اسماعیل اسدی برای حضور در جلسه ستاد ملی کشاورزی حفاظتی کشور ایشان ارایه خود را به مدت 20 دقیقه در محل وزارت برای ستاد ارایه دادند. در این جلسه وبیناری بسیار از اساتید دانشگاه و مسئولین تولیدات گیاهی سازمانهای جهاد کشاورزی کشور و همچنین پژوهشگران موسسات تحقیقاتی کشور حضور داشتند. این جلسه به منظور رفع موانع توسعه و ترویج سامانه های پایدار و سازگار با محیط زیست کشاورزی حفاظتی در کشور برگزار شد. آقای دکتر اسدی پژوهشگرو مروج این سامانه های در کشور در ارایه شفاهی خود اظهار داشت: کشاورزی حفاظتی مجموعه ای (بسته کامل) است از تکنیک هایی از قبیل عدم و یا حداقل دستکاری خاک، نگهداری بقایای گیاهی، تناوب زراعی، کنترل عبور و مرور وسائل و ماشینهای کشاورزی و استفاده از بسترهای با پشته های بلند. وقتی ترکیب کامل این تکنیک ها( و نه جدا جدا) به کار گرفته شود صرفه جویی در انرژی، زمان و تقویت منابع آب و خاک حاصل می گردد. ایشان در ادامه افزود: خاک ورزی حفاظتی کشاورزی حفاظتی نیست. خاک ورزی حفاظتی، اگرچه هدف خوبی دارد، اما همیشه حفاظت از فرسایش خاک و آب را به اندازه کافی فراهم نمی کند.  اجرای کامل اصول و مفاهیم CA راهی برای تولید مواد غذایی در شرایط بحرانی آب و هوایی خواهد بود.  کشاورزی حفاظتی یک بسته کامل است و به هیچوجه هیچ یک از اصول سه گانه آن به طور جداگانه نباید کار گرفته شود. آقای دکتر اسدی ضمن بر شمردن آمار سطوح حفاظتی در جهان و در کشور اظهار داشت ما برای توسعه اینگونه سامانه ها احتیاج به قهرمانانی در همه زمینه ها از پژوهشگران و اساتید و کارشناسان و کشاورزان داریم تا بی دریغ و با بینش عمیق خود نسبت به توسعه این سامانه های تولید پایدار کوشا باشند. زیرا توسعه این گونه سامانه ها نیاز به عزم جزم و گذاشتن فرصت و زمان طولانی دارد و با گزارشها و دستورات اداری قابل توسعه نیست. در پایان اساتید و کارشناسان و پژوهشگران از کل کشور نظرات خود را برای توسعه این سامانه ها بیان نمودند و آقای دکتر وفا بخش ضمن تشکر از آقای دکتر اسدی به خاطر ارایه مفهومی و همچنین ارایه  راهکار برای توسعه این سامانه ها در اقصی نقاط کشور در جمع بندی جلسه ستاد ملی کشاورزی حفاظتی اظهار داشت که چاره ای جز استفاده از سامانه های کشاورزی حفاظتی برای کل کشور مخصوصا اراضی دیم نداریم و دیگر با شیوه های سنتی برهم زدن خاک و از دست دادن رطوبت خاک نمیشود تئولیدات پایدار کشاورزی داشت زیرا امروز با تغییرات اقلیمی و گرمتر شدن کره زمین ما هم باید خود را با این تغییرات سازگار نماییم.
   

رگزاری کارگاه آموزشی اصول و‌مبانی کشاورزی حفاظتی در شهرستان دزفول
در مورخ دوشنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۰ یک دوره کارگاه آموزشی تحت عنوان اصول و‌مبانی کشاورزی حفاظتی برای بیش از ۴۰ نفر کارشناسان کشت و صنعت شهید بهشتی دزفول وابسته به سازمان اتکا در محل این مجتمع و با تدریس دکتر محمد اسماعیل اسدی مروج بین المللی این سامانه ها برگزار شد. در این دوره که طی دو روز کلاسهای تئوری و عملی در مزرعه برگزار شد آقای دکتر اسدی گفتند که باید ضمن حفظ تولید محصولات کشاورزی به فکر حفظ خاک که یک منبع تجدیدناپذیر است باشیم و در این مسیر چاره ای جز استفاده از سامانه بوم سازگار کشاورزی حفاظتی نداریم. باید به سامانه کشاورزی حفاظتی به صورت یک بسته نکاه کنیم یعنی ضمن عدم دستکاری خاک در حفظ بقایا کوشیده و رعایت تناوب زراعی را نیر بنماییم

            

برگزاری کارگاه آموزشی و ترویجی درخصوص کشت بر روی بقایای گیاهی، در مزرعه یوسف آقچلی با تدریس خانم مهندس عطار رئیس اداره تولیدات گیاهی مدیریت جهادکشاورزی شهرستان آزادشهر، استان گلستان و مربیان جهش تولید (نعیمی، سمیعی پاقلعه، رجبلو، یازرلو، هدایتی کرد، بهلکه، نوری، نوروزی، فروتن، پهلوان، کیمیانسب، طاطار و شخم‌گر)

به گفته‌ی نوروزی، در این کارگاه، که در تاریخ پنجشنبه ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۰ برگزار گردید مزایای کشت به این روش منجمله؛ حفظ رطوبت خاک، پنجه‌زنی بهتر، تراکم بوته مناسب (میزان بذر، ۱۵۰ کیلوگرم در هکتار، رقم کشت شده کلکتور)، حفظ سبزینه برگ و ماقبل برگ‌های پرچم تاکنون نسبت به مزارع همجوارخود و داشتن رطوبت مناسب با وجود عدم آبیاری برای کارشناسان تشریح شد.
به گزارش روابط عمومی مدیریت جهادکشاورزی آزادشهر، آقای یوسف آقچه‌لی کشاورز پیشرو این مزرعه گندم خود را را در پاییز سال ۱۳۹۹ به صورت بی‌خاک‌ورزی (کشت مستقیم) در بقایای شالی با استفاده‌ از دستگاه کشت مستقیم هپی‌سیدر مدیریت جهادکشاورزی آزادشهر کشت کرده است.

                               

اجرای پروژه کشت حفاظتی گندم در ۵۰ هکتار اراضی مجتمع کشت و صنعت چات گنبد استان گلستان
در پاییز سال ۱۳۹۹ و‌در تاریخ ۶ آذر با مدیریت و هماهنگی دکتر محمد اسماعیل اسدی پژوهشگر و مروج سامانه های نوین کشت و‌کشاورزی حفاظتی در کشور و همچنین مهندسین شلالوند و یاسین صفرزاد کارشناسان کشاورزی سازمان اتکا برای اولین بار کشت حفاظتی گندم در ۵۰ هکتار اراضی کشت و صنعت چات واقع در شمال استان گلستان به اجرا در آمد. برای این طرح رقم گندم مهرگان و به میزان ۱۴۵ کیلوگرم درهکتار و فقط با مصرف سوخت ۱۰ لیتر در هکتار برای یک بار عبور خطی کار کشت سندان به کار رفت. هدف از این کار که در آینده قصد توسعه در سطح بیشتری از این اراضی جزو برنامه های کاری سازمان اتکا است کاهش هزینه های تولید، ترسیب کربن، افزایش ماده آلی خاک، افزایش بهره وری تولید، تولید پایدار، کاهش فرسایش خاک ذکر شده است.

               

           

 

کارگاه آموزشی ترویجی در مزرعه کشت ریزبد گندم در شهرستان بندرگز استان گلستان برگزار شد.

این کارگاه در ١٩فرودین ١۴٠٠با حضور مهندس مرادیان مسئول اداره ترویج، بری مسئول حفظ نباتات و عبداللهی مسئول تولیدات شهرستان به همراه ریاحی کارشناس پهنه مرکز انزان وهمچنین کشاورزان پیشرو برگزارشد.
در این کارگاه از مزایای کشت ریزبد برای کشاورزان صحبت شدو بری مسئول حفظ نباتات شهرستان در این کارگاه در خصوص کنترل بموقع بیماری‌های گندم خصوصا زنگ زرد مطالبی را ارائه نمودند
در ادامه عبداللهی بحث تغذیه گیاهی را به عنوان یک راهکار موثر در افزایش عملکرد برای کشاورزان توضیح دادند.